CHÍNH SÁCH GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU

Vấn đề dùng chính sách tiền tệ (CSTT) để ổn định nền kinh tế (lạm phát và tăng trưởng) luôn là đề tài bàn luận sôi nổi của các nhà kinh tế nổi tiếng trên thế giới. Gần đây (năm 2010, 2011) các nhà kinh tế vĩ mô đang tranh luận về chính sách GDP danh nghĩa mục tiêu (chính sách NGDP mục tiêu không phải là mới, nó đã được thảo luận từ rất lâu với tên gọi là “Nominal Income target”), những đặc tính vượt trội của nó so với các chính sách khác trong việc sử dụng CSTT ổn định kinh tế. 

Với sự ủng hộ chính sách này của các tên tuổi lớn trong giới kinh tế học vĩ mô (Paul Krugman, Stephen Williamson, Scott Sumer, McCallum …) và các tờ báo kinh tế uy tín trên toàn thế giới (Goldman Sachs, The Economist, The Financial Times, The Wall Street Journal, The Telegraph, The National Review) đã làm cho các chính phủ và NHTW của các nước trên thế giới phải tham gia bàn luận để cùng nhau nghiên cứu và đưa ra những phương cách áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu trong thời gian sắp tới.

GDP danh nghĩa mục tiêu: là một chính sách mà trong đó NHTW sẽ cam kết duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình GDP trong 1 khoản thời gian, và sử dụng những công cụ của chính sách tiền tệ để đạt được mục tiêu đó. Nếu GDP năm ngoái là 7%, và NHTW ấn định mức GDP mục tiêu trong năm  nay là 8% sẽ kích thích người dân tăng chi tiêu, vì một điều đơn giản là người dân kì vọng thu nhập trong tương lai của họ sẽ tăng lên. NHTW sẽ ít bị ràng buộc hơn khi áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu thay vì Lạm phát mục tiêu (LPMT). NHTW không bị bắt buộc phải kiểm soát cho bằng được lạm phát, mà có thể linh hoạt điều chỉnh sao cho NGDP vẫn di chuyển theo đường xu hướng dài hạn. NGDP còn giúp ổn định thị trường lao động. Kì vọng tiền lương luôn gắn liền với kì vọng tăng trưởng kinh tế trong tương lai, do đó một sự ổn định trong tăng trưởng kinh tế cũng làm cho thị trường lao động được ổn định. Để dễ hình dung tác động tích cực của chính sách GDP danh nghĩa mục tiêu đối với nền kinh tế, sau đây chúng ta hãy cùng xem xét biểu đồ sau.

  (biểu đồ về sự tương quan của GDP danh nghĩa và GDP thực của Mỹ giai đoạn từ năm 1983 đến năm 2011)

Biểu đồ cho thấy lạm phát dài hạn có xu hướng giữ vững ở một giá trị không đổi, do đó khi GDP danh nghĩa tăng lên đồng nghĩa với GDP thực sẽ tăng lên tương ứng. 


Theo lý thuyết kinh tế vĩ mô, mà đại diện tiêu biểu là John B. Taylor,  với công thức nổi tiếng là:

  

 (Công thức trên đang được NHTW Mỹ (Fed) áp dụng để điều hành chính sách tiền tệ.)

Theo Talor, một sự gia tăng trong GDP thực sẽ khiến cho tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống. Do đó, việc duy trì tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa sẽ khiến cho GDP thực được ổn định, đồng nghĩa với việc tỉ lệ thất nghiệp sẽ giảm xuống. 

Ngoài ra, khi áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu, thì việc giải thích cho quốc hội và người dân dễ dàng hơn. Không giống như LPMT, công thức tính GDP danh nghĩa đơn giản hơn, nó chỉ là một công thức để tính ra mức tổng thu nhập của quốc gia. Trong khi đó, công thức tính toán ra lạm phát phụ thuộc rất nhiều vào rỗ hàng hóa CPI, tỉ lệ cơ cấu trong rỗ hàng hóa, công thức tính như thế nào, dùng headline CPI, core CPI, GDP giảm phát, hay PPI?

Những tính chất ưu việt của chính sách NGDP mục tiêu làm cho việc nghiên cứu chính sách này càng bức thiết. Trong khi Việt Nam còn chưa rõ ràng trong chính sách tiền tệ và đây cũng là cơ hội cho NHTW Việt Nam trong việc thực hiện chính sách này nhằm điều chỉnh CSTT ổn định nền kinh tế và tăng trưởng bền vững.

(còn nữa..)